poniedziałek, 6 marca 2017

Polityka rachunkowości w NGO


W poniższym tekście postaram się odpowiedzieć na pytanie po co w NGO polityka rachunkowości. Nie jest to natomiast poradnik lub kompleksowy przewodnik jak takie narzędzie stworzyć, tym powinna zająć się osoba zajmująca się księgowością w organizacji. W przypadku gdy w organizacji nikt nie zajmuje się profesjonalną księgowością to raczej skala działania NGO pozwoli na skorzystanie jednego ze standardowych wzorów polityki rachunkowości.




Odpowiedź może zaskoczyć, albowiem politykę zgodnie z art. 10 ust. 1 Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r. (Dz.U. 1994 Nr 121 poz. 591, dalej jako: Ustawa) powinna posiadać każda jednostka do której stosuje się przepisy Ustawy, czyli każda organizacja pozarządowa (art. 2 ust. 1 Ustawy). Zwłaszcza w małych NGO spotyka się to często z niedowierzaniem, sprawdzaniem przepisów, a na końcu ze stwierdzeniem:


Powodów może być kilka:
  • wypełnienie wymogu Ustawy (osobnym pytaniem jest na ile ten wymóg jest w jakikolwiek sposób usankcjonowany prawnie i może wiązać się z negatywnymi konsekwencjami ze strony urzędów – z własnej praktyki mogę wskazać, że raczej nikt się o to „nie czepia”),
  • uporządkowanie księgowości i wprowadzenie stałych reguł, które później wpłyną na większą przejrzystość sprawozdania finansowego, a tym samym całej organizacji,
  • dobrze wygląda na stronie organizacji, czyli zwiększa nasz PR,
  • może być potrzebny dla rozliczeń w ramach dotacji zewnętrznych, grantów, konkursów itd.,
  • korzystanie w organizacji z rozliczeń w walutach obcych.


Temu ostatniemu powodowi postanowiłem poświęcić więcej miejsca. W wielu organizacjach z racji międzynarodowej aktywności jest to już spora część rozliczeń, nie tylko w walucie Euro. W ramach programów UE możliwe jest otrzymywanie grantów w Euro, partnerzy rozliczają się z nami w swoich walutach, a nad tym wszystkim musi zapanować księgowość. Najlepszym narzędziem do tego jest dobrze przygotowana polityka walutowa w ramach Polityki rachunkowości. Znajdą się w niej podstawowe zasady przeliczania walut z art. 30 Ustawy, które możemy jednak rozbudować na potrzeby wewnętrzne. Będzie to przydatne np. w przypadku, gdy rozliczamy grant lub darowiznę w Euro i w takiej walucie realizujemy płatności. Wówczas mamy szereg możliwości rozliczania z pracownikami, kontrahentami i usługodawcami:
  • dokonywanie wydatków przelewami w złotych z przeliczeniem po kursach bankowych – czego nie polecam ze względu na bardzo niekorzystne kursy względem "internetowych kantorów",
  • wymiana całości EURO, co jest najłatwiejszą metodą, ale uzależnia nas od kursu,
  • rozliczanie wydatków w złotych w cyklach np. miesięcznych, a następnie wymiana konkretnych kwot EURO na PLN zgodnie z wyliczeniem – co pozwala na większą elastyczność,
  • rozliczenie części grantu/darowizny w EURO i prowadzenie dla niego osobnego rachunku (bankowego, księgowego ale też oddzielne zarządzanie tą częścią gotówki),
  • rozliczanie kwot w EURO bezpośrednio w kontrahentami - zależy to od ich zgody, ale czasami może być korzystne i dla nas (unikamy konieczności wymiany) i dla nich (zyskują walutę bez konieczności wymiany).

Możliwości te przywołałem tylko przykładowo, tak by tylko wskazać jakie praktyczne sytuacje mogą być rozwiązane za pomocą polityki rachunkowości i w jakich obszarach się przydaje dla osób zarządzających organizacją.


Nie jest to trudne. Formalnie osoba odpowiedzialna za księgowość w organizacji lub tym bardziej firma zewnętrzna jest do tego zobowiązana ze względu na samo prowadzenie ksiąg w jednostce (NGO). Jednak w rzeczywistości wiąże się to z dodatkowymi kosztami (czas pracy). Gdy już jednak zostanie podjęta decyzja w tym zakresie warto by zarząd aktywnie włączył się w proces tworzenia tego dokumentu, tak by mógł mieć praktyczne zastosowanie, a nie zapełnił tylko kolejny folder w segregatorze z dokumentami finansowymi.

Kilka przykładowych linków, które pomogą w tworzeniu polityki rachunkowości:


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz