poniedziałek, 16 lipca 2018

Wolontariat niepełnoletnich w NGO (część 1)




Popularną formą działalności społecznej dzieci i młodzieży jest wolontariat. Coraz częściej NGO korzystają z bezpłatnej i ochotniczej pomocy młodych przy różnych projektach. Szczególnie często inicjatywy z udziałem młodzieży odbywają się w okresach ferii szkolnych, zimą i latem. Prace w ramach projektów bywają wówczas łączone z wyjazdami do różnych ciekawych zakątków Polski i świata. Pojawia się pytanie, czy w związku z wiekiem wolontariuszy dana organizacja pozarządowa powinna spełnić pewne szczegółowe wymogi? Przykładowo, czy powinna zapewnić kadrę odpowiadającą kompetencjami opiekunom wypoczynku dzieci i młodzieży, organizowanego m.in. przez szkoły i placówki?

Ponieważ temat jest obszerny, postanowiliśmy omówić go w formie cyklu 3 artykułów. Każdy z nich porusza temat pod kątem innych zagadnień prawnych, a wspólnie stanowią całościowe opracowanie powyższego zagadnienia. Cykl składa się z następujących części:

  • Wolontariat niepełnoletnich w NGO
  • Wyjazdy niepełnoletnich wolontariuszy w ramach NGO
  • Wymogi ustawy o systemie oświaty względem wyjazdów wolontariuszy

Autorem cyklu jest Marzena Dobner, świetnie zapowiadająca się przyszła prawnik, a całość powstała w ramach współpracy z kancelarią 4NGO Kancelaria Radcy Prawnego Piotr Jaros.

 

Wolontariat niepełnoletnich w NGO



(Cześć 1 cyklu: Wolontariat niepełnoletnich w NGO)


Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2003 r., nr 96, poz. 874 z późn. zm.) formułuje jedynie ramy prawne dla działalności wolontariusza, mianem którego ustawodawca określa „osobę fizyczną, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia na zasadach określonych w ustawie” (art. 2 pkt 3). Świadczenia wolontariuszy są wykonywane w zakresie, w sposób i w czasie określonych w porozumieniu z korzystającym, którym mogą być m.in. organizacje pozarządowe w zakresie ich działalności statutowej, w szczególności w zakresie działalności pożytku publicznego, a także organy administracji publicznej i podległe im lub nadzorowane przez nie jednostki), z wyłączeniem prowadzonej przez te podmioty działalności gospodarczej (por. art. 42 ust. 1 pkt 1). Ustawodawca nie precyzuje wieku wolontariuszy, więc nie istnieją formalne przeszkody, by takich aktywności nie mogły podejmować osoby niepełnoletnie. W konsekwencji wolontariuszom niepełnoletnim na gruncie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie przysługuje żadna dodatkowa ochrona poza tą przewidzianą w niniejszej ustawie. Tym niemniej porozumienie z korzystającym winno zostać nawiązane za zgodą przedstawiciela ustawowego osoby niepełnoletniej, którym zwykle jest rodzic. Przedstawiciel ustawowy musi zatem wyrazić zgodę na udział podopiecznego w projekcie – bądź ustnie, jeśli czas współpracy nie przekracza 30 dni, lub jeśli jest on dłuższy, podpisując zgodę na współpracę podopiecznego z korzystającym, bezpośrednio w porozumieniu zawartym z korzystającym lub w formie osobnej zgody, będącej załącznikiem do porozumienia. Jeśli niepełnoletni wolontariusz zwalnia korzystającego z obowiązku pokrycia kosztów podróży służbowych i diet (por. art. 44 ust. 4), wówczas pisemne zrzeczenie także podpisuje opiekun prawny wolontariusza. 

Dodatkowo należy się upewnić, czy niepełnoletni wolontariusz posiada odpowiednie kwalifikacje i spełnia wymagania odpowiednie do rodzaju i zakresu wykonywanych świadczeń, jeżeli taki obowiązek wynika z odrębnych przepisów (por. art. 43). Ponadto oprócz wolontariusza także jego przedstawiciel ustawowy powinien zostać poinformowany o ryzyku dla zdrowia czy bezpieczeństwa przy pracy, którą będzie wykonywał wolontariusz, a także o zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 45 ust. 1 pkt 1).

Sytuacja niepełnoletniego wolontariusza, z uwagi na wiek wymagającego szczególnej troski ze strony korzystającego, skłania również do zaostrzenia warunków spełnienia innego obowiązku korzystającego, który winien „zapewnić wolontariuszowi, na dotyczących pracowników zasadach określonych w odrębnych przepisach, bezpieczne i higieniczne warunki wykonywania przez niego świadczeń, w tym - w zależności od rodzaju świadczeń i zagrożeń związanych z ich wykonywaniem - odpowiednie środki ochrony indywidualnej” (art. 45 ust 1 pkt 2).

Jakie jednak przepisy należy stosować, planując zorganizowany wyjazd (dla ułatwienia przyjmijmy, że odbywa się on w skali krajowej) z udziałem niepełnoletnich wolontariuszy, podczas którego będą oni realizować różne aktywności, przewidziane w ramach projektu NGO? To pytanie wymaga szerszej analizy prawnej i zostanie przedstawione w drugiej części naszego cyklu.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz