wtorek, 24 lipca 2018

Wyjazd wolontariuszy który jest wypoczynkiem dzieci i młodzieży (Cześć 2 cyklu: Wolontariat niepełnoletnich w NGO)


Zgodnie z zapowiedzią kontynuujemy nasz cykl Wolontariat niepełnoletnich w NGO. Autorem cyklu jest Marzena Dobner, świetnie zapowiadająca się przyszła prawnik, a całość powstała w ramach współpracy z kancelarią 4NGO Kancelaria Radcy Prawnego Piotr Jaros.


Jakie przepisy należy stosować, planując zorganizowany wyjazd (dla ułatwienia przyjmijmy, że odbywa się on w skali krajowej) z udziałem niepełnoletnich wolontariuszy, podczas którego będą oni realizować różne aktywności, przewidziane w ramach projektu NGO? Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy przeanalizować regulacje z ustawy o systemie oświaty i pewne przepisy dotyczące turystyki


Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1991 r., nr 95, poz. 425 z późn. zm.) przez wypoczynek dzieci i młodzieży należy rozumieć „wypoczynek organizowany dla dzieci i młodzieży w celach rekreacyjnych lub regeneracji sił fizycznych i psychicznych, połączony ze szkoleniem lub pogłębianiem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań, uzdolnień lub kompetencji społecznych dzieci i młodzieży, trwający nieprzerwanie co najmniej 2 dni, w czasie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej, w kraju lub za granicą, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu i biwaku.” Przesłankami wypoczynku dzieci i młodzieży są więc:

  • cel rekreacyjny lub regeneracyjny, połączony z celami edukacyjnymi (szkolenie, pogłębianie wiedzy, rozwój zainteresowań, uzdolnień, kompetencji społecznych),
  • czas trwania nieprzerwanie przez minimum 2 dni,
  • w okresie wolnym od nauki szkolnej, w kraju lub za granicą,
  • w różnych formach, których ustawowy zbiór jest otwarty (kolonia, półkolonia, obóz, biwak, zimowisko),
  • nie jest nim wypoczynek organizowany w kręgu rodziny (osób spokrewnionych albo osób niespokrewnionych pozostających w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujących i gospodarujących) i znajomych, tj. wypoczynek organizowany dla dzieci własnych lub dzieci znajomych przez rodzinę lub osoby znane rodzicom osobiście (por. art. 92a ust. 2-3).

Organizatorami wypoczynku mogą być m.in. osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (inne niż szkoły i placówki oraz przedsiębiorcy wpisani do rejestru organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych, o którym mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych – Dz. U. poz. 2361). Organizowany przez wymienione podmioty wypoczynek może odbywać się w celach niezarobkowych albo zarobkowych.  Zarobkowy charakter wypoczynku organizowanego przez tę grupę podmiotów jest możliwy, jeśli organizowany przez nie wypoczynek nie stanowi imprezy turystycznej, o której mowa w art. 4 pkt 2 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. 

W dużym skrócie można  wskazać, że impreza turystyczna ma charakter stricte komercyjny, dotyczący wyłącznie przedsiębiorców i jest zespołem co najmniej dwóch usług, takich jak przewóz pasażerów, zakwaterowanie celach innych niż pobytowe, wynajem pojazdów samochodowych lub innych pojazdów silnikowych oraz inne odrębne usługi, spełniające przedstawione już przesłanki. Jej uczestnicy poza zobowiązaniem do zapłaty nie są zasadniczo zobligowani do wykonywania żadnych innych świadczeń na rzecz organizatora lub innych podmiotów, co odróżnia imprezę turystyczną od wypoczynku w myśl definicji legalnej z ustawy o systemie oświaty, a tym bardziej od wyjazdu niepełnoletnich wolontariuszy w związku z projektem NGO. Znacznie bardziej adekwatne wydają się odnoszone do szkół i placówek przepisy dotyczące wycieczek, zawarte w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki. Jest to jednak zagadnienie po pierwsze dotyczące jedynie szkół i placówek, z wyłączeniem innych organizacji i podmiotów, po drugie zbyt obszerne i wykraczające poza ramy niniejszego tekstu.

Rodzaje wyjazdów wolontariuszy


Możemy więc spotkać się dwoma rodzajami wyjazdów:

  1. nie spełniających łącznie przesłanek wypoczynku z ustawy o systemie oświaty,
  2. spełniających łącznie przesłanki wypoczynku z ustawy o systemie oświaty. 
Ad. 1  
Jeśli organizowany przez trzeci sektor wyjazd niepełnoletnich wolontariuszy nie spełnia łącznie przesłanek wypoczynku, wówczas należy go zorganizować zgodnie z przepisami ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie dotyczących pracy wolontariuszy, uwzględniając w szczególnym stopniu wymogi bezpieczeństwa i higieny pracy. Warto również mieć na uwadze inne regulacje, zarówno te dotyczące szeroko pojętej turystyki i wypoczynku dzieci i młodzieży (por. np. rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki – Dz.U. 2001, nr 135, poz. 1516; Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży – Dz. U. z 2016 r., poz. 452), a także regulacje Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, dotyczące władzy rodzicielskiej (por. art. 92 i n.) i przepisy Kodeksu karnego, penalizujące narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (por. art. 160 par. 1).

Ad. 2  
Jeśli natomiast wyjazd połączony z wolontariatem dzieci i młodzieży spełnia łącznie przesłanki wypoczynku dzieci i młodzieży – przede wszystkim jeśli:

1. organizowany jest w celu rekreacyjnym i edukacyjnym,
2. czas trwania wynosi minimum nieprzerwane 2 dni,
3. odbywa się w okresie wolnym od nauki szkolnej,
4. organizowany jest przez osoby spoza kręgu rodzinnego i środowiska znajomych,
5. nie jest imprezą turystyczną w rozumieniu ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych.

Wówczas należy go zorganizować zgodnie z wymogami zawartymi w art. 92c i n. ustawy o systemie oświaty. NGO jako organizator wypoczynku musi wówczas spełnić szereg wymogów. Jakie konkretnie wymogi muszą zostać zapewnione, zaprezentujemy w kolejnej, ostatniej części naszego cyklu Wolontariat niepełnoletnich w NGO

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz